Kullanacağımız Oy Boşa Gider Mi?

Seçime çok kısa bir süre kalmış olmasına rağmen hâlâ birçok konuda kafa karışıklığı olduğunu görüyoruz.

“Kullanacağımız oy boşa gider mi?” en önemli soru. D’hondt sisteminin neyi ifade ettiği konusunda yeterli bilgiye sahip olunmadığını görüyoruz. D’hondt sistemi yeni mi geldi, daha önce var mıydı, varsa nasıldı, şimdi nasıl gibi sorular insanlarda kafa karışıklığı yaratmaya devam ediyor. Bu sorulara kısaca cevap vermek ve bu kafa karışıklıklarını gidermek istiyoruz.

Ele alacağımız örnek ise Eskişehir’in 2018 genel seçim sonuçları olacak bu örnek üzerinden hem D’hondt sistemini anlatacağız hem D’hondt sisteminde 2018’den bu yana 2023 genel seçimlerine mevcut değişiklik nedir, bunu Eskişehir örneği üzerinden göstereceğiz ve 2023 genel seçimlerine bir projeksiyon sunacağız.

D’hondt Sistemi Nedir?

Bir seçim bölgesinde partiler oy aldığı zaman bunlar nasıl boş milletvekili sandalyelerine dağıtılacak sorusunun yanıtı için oranlama yöntemlerine ihtiyaç duyarız. Örneğin Eskişehir’de 2018 genel  seçimlerinde 7 milletvekili hangi hesaba göre partilere dağıtılmıştır?

Hukukumuzda D’hondt sistemi uygulanmaktadır. D’hondt sistemi bir oranlama yöntemidir. Dünyada kullanılan başka oranlama yöntemleri de mevcutsa da en çok kullanılan yöntemlerden biri D’hondt sistemidir. Çok basit bir kavram olmasına rağmen sözel veya yazılı olarak ifade edildiği zaman D’hondt sistemi yeterince anlaşılmayabilmektedir. O nedenle tablo üzerinden anlatmak en doğru çözüm diye düşünerek sizler için bir Excel tablosu hazırladık.

Tablo Üzerinden Anlatım

D’hondt formülleri içeren Excel tablosu üzerinden açıklamalarda bulunarak öncelikle D’hondt sisteminin ne olduğu, 2018’de nasıl uygulandığını, 2023’te nasıl uygulanacağını kısaca anlattıktan sonra seçim bölgenizde, hangi parti ne kadar oy alırsa milletvekili çıkarabilir sorusunun yanıtlarını aramak için Eskişehir seçim bölgesi üzerinden örnek vererek çeşitli senaryolar deneyerek ihtimaller üzerinde durduktan sonra oyların milletvekiline dönüşmesinin neden çok önemli olduğunu ve 1 milletvekilinin dahi işin seyrini nasıl değiştirebildiğini veriler ışığında anlatmaya çalıştık.

Excel tablosunu indir

D’hondt formülleri içeren Excel tablomuz aşağıda paylaşılmıştır. Siz de kendi seçim bölgeniz için verileri revize ederek tablo üzerinden çeşitli senaryolar kurarak ve ihtimaller üzerinde düşünerek daha stratejik olarak oy vermeyi düşünebilirsiniz.