Özel Okulda Kayıt İptali ve Ücret İadesi: Şartlar, Kesinti Oranları ve Hukuki Başvuru Yolları

Tahmini Okuma Süresi: 13 dakika ⌛

Özel okula kayıt yaptırdıktan sonra okul değiştirilmesi, başka bir şehre taşınılması veya eğitim hizmetinden memnun kalınmaması nedeniyle kaydın silinmesi gündeme gelebilir. Bu durumda velilerin karşılaştığı temel sorun, ödenen ücretin ne kadarının ve hangi süre içinde geri alınabileceğidir.

Özel okuldan kayıt sildirilmesi, ödenen ücretin tamamının okulda kalacağı anlamına gelmez. Ancak her kayıt iptalinde ücretin tamamının iade edilmesi de söz konusu değildir. İade tutarı; öğretim yılının başlayıp başlamadığına, sözleşmede belirlenen yıllık öğrenim ücretine, yapılan ödemelere ve ayrılışın hukuki sebebine göre hesaplanır.

Bu yazıda özel okulda kayıt iptali ve ücret iadesi konusunun hukuki dayanaklarını, yüzde 10 kesintisinin nasıl hesaplandığını, yemek ve servis gibi ek hizmetlerin durumunu, ücret iadesi süresini ve iade yapılmaması hâlinde başvurulabilecek yolları ele alacağız.

Özel Okulda Ücret İadesinin Hukuki Dayanağı Nedir?

Özel okul ücretlerine ilişkin temel kanuni düzenleme, 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu’nun 13. maddesidir. Ücretlerin belirlenmesi, ilanı ve tahsiline ilişkin esaslar bu maddeye dayanılarak düzenlenmektedir.

Kayıt iptalinde ücret iadesinin doğrudan dayanağı ise Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği’nin 56. maddesidir. Bunun yanında okul ile veli arasındaki sözleşme, tüketici hukuku bakımından da değerlendirilir. Sözleşmedeki haksız şartlar ve ayıplı eğitim hizmeti yönünden 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun uygulanır.

Dolayısıyla bir iade uyuşmazlığında yalnızca okulun kayıt sözleşmesine bakılması yeterli değildir. Sözleşmenin mevzuata uygunluğu, ayrılış sebebi ve eğitim hizmetinin gereği gibi yerine getirilip getirilmediği birlikte incelenmelidir.

Bu yazıdaki yıllık ücret hesabı; MEB mevzuatına tabi özel anaokulları, ilkokullar, ortaokullar ve liseler bakımından ele alınmaktadır. Özel üniversiteler, kurslar ve farklı mevzuata tabi kreşler aynı kurallara tabi kabul edilmemelidir.

Özel Okul Kayıt İptalinde Ne Kadar Kesinti Yapılabilir?

Yönetmeliğin 56. maddesinde, öğretim yılı başlamadan ayrılma ile öğretim yılı başladıktan sonra ayrılma farklı düzenlenmiştir.

5 Eylül 2025 tarihli değişiklikle, hesaplamanın öğrenci kayıt sözleşmesinde belirlenen yıllık ücret üzerinden yapılacağı açıkça ifade edilmiştir.

Bu tablo, olağan kayıt iptalinin genel çerçevesini göstermektedir. Okulun ayıplı hizmet vermesi, uygulanabilir bir kanuni cayma hakkının bulunması veya veli lehine daha elverişli bir sözleşme hükmü olması ayrıca değerlendirilir.

Öğretim Yılı Başlamadan Kayıt Sildirilmesi

Öğretim yılı başlamadan okuldan ayrılmada, genel kural yıllık öğrenim ücretinin yüzde 10’u esas alınarak hesap yapılmasıdır.

Öğrencinin henüz hiçbir derse katılmamış olması, tek başına kesintisiz iade hakkı doğurmaz. Aynı şekilde kaydın aylar önce yapılması ve öğretim yılının başlamasına uzun süre kalması da kendiliğinden bir muafiyet sağlamaz.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 02.06.2022 tarihli, 2022/3046 Esas ve 2022/5417 Karar sayılı kararında, öğretim yılı başlamadan aylar önce kayıttan vazgeçilmesine rağmen yönetmelikteki yüzde 10 hesabının uygulanması gerektiği kabul edilmiştir.

Öğretim Yılı Başladıktan Sonra Kayıt Sildirilmesi

Öğretim yılı başladıktan sonra da ücret iadesi mümkündür. Bu durumda hesaplamada iki kalem dikkate alınır:

1. Sözleşmedeki yıllık öğrenim ücretinin yüzde 10’u.
2. Öğrencinin öğrenim gördüğü günlere karşılık gelen ücret.

Yönetmeliğin 56. maddesine göre bu tutarların toplamı ile yapılan ödeme karşılaştırılarak iade veya bakiye borç belirlenir. Öğretime başladıktan sonra ayrılan öğrenciden alınacak öğrenim ücreti, kurumun öğrenim ücretini aşamaz.

Burada ayrılış tarihinin doğru belirlenmesi önemlidir. Çocuğun okula gönderilmemesi ile kayıt ilişkisinin sona erdirilmesi aynı şey değildir. Ayrıca her devamsızlık günü için kendiliğinden ücret iadesi doğduğu da söylenemez.

Öğrenim görülen günlerin hesabında ilgili eğitim takvimi ve sözleşme incelenmelidir. Yönetmelik bütün okullar için kullanılabilecek tek bir 180 gün veya 365 gün böleni belirlememektedir.

Yüzde 10 Kesinti Peşinattan mı, Yıllık Ücretten mi Hesaplanır?

Hesaplamada belirleyici olan, öğrenci kayıt sözleşmesinde belirlenen yıllık öğrenim ücretidir. Yalnızca peşinat veya o tarihe kadar ödenmiş taksitler esas alınarak yüzde 10 hesaplanması doğru değildir.

Bu nedenle “Ödediğiniz paranın yüzde 90’ını geri alırsınız.” ifadesi, kısmi ödeme yapılan durumlarda yanıltıcı olabilir.

İade hesabında üç tutar birbirinden ayrılmalıdır: Yıllık sözleşme bedeli, yapılan ödeme ve okulun hukuken talep edebileceği tutar.

Örnek Ücret İadesi Hesaplamaları

Aşağıdaki örneklerde yıllık öğrenim ücretinin 400.000 TL olduğu kabul edilmiştir. Yemek, servis ve diğer ek hizmetler hesaba dahil edilmemiştir.

Üçüncü örnekteki 60.000 TL, yöntemi göstermek amacıyla kabul edilmiş varsayımsal bir tutardır. Gerçek uyuşmazlıkta öğrenim görülen günlerin karşılığı ayrıca hesaplanmalıdır.

Henüz ödeme yapılmamış olması da her durumda borç bulunmadığı anlamına gelmez. Geçerli bir kayıt sözleşmesi kurulmuşsa, olağan iptal nedeniyle okulun talep edebileceği tutar gündeme gelebilir. Yukarıda belirtilen 2022 tarihli Yargıtay kararı, ödeme yapılmamış bir kayıt ilişkisi bakımından da bu ayrımın önemini göstermektedir.

İndirimli Kayıtta Liste Fiyatı Esas Alınabilir mi?

Güncel düzenlemenin esas aldığı bedel, öğrenci kayıt sözleşmesindeki yıllık ücrettir. Bu nedenle okulun kayıt iptalinden sonra daha yüksek bir liste fiyatını tek taraflı olarak hesaplamaya esas alması hukuken değerlendirilmelidir.

Burs, kardeş indirimi veya belirli koşullara bağlanmış indirimler bakımından ise ilgili sözleşme hükümleri ayrıca incelenir. İndirimin hangi şartlarla verildiği ve geri alınmasına ilişkin hükmün tüketici aleyhine haksız şart oluşturup oluşturmadığı önemlidir.

Kayıt iptali, bütün indirimlerin kendiliğinden ortadan kalktığı anlamına gelmez. Bu sonuç, sözleşme bedelini esas alan düzenleme ile haksız şart denetiminin birlikte değerlendirilmesini gerektirir.

Ön Kayıt Ücreti veya Peşinat Geri Alınabilir mi?

Bir ödemenin ön kayıt bedeli, peşinat veya kayıt ücreti olarak adlandırılması, iade edilip edilmeyeceğini tek başına belirlemez. Ödemenin hangi hukuki ilişkiye dayanılarak alındığına bakılır.

Gerçekte bir eğitim sözleşmesi kurulmuş ve ödeme yıllık öğrenim ücretine mahsuben yapılmışsa, kayıt iptalinin mali sonuçları ilgili mevzuata göre değerlendirilir. Buna karşılık yalnızca bir başvuru veya görüşme yapılmış olması ile bağlayıcı bir kayıt sözleşmesinin kurulması birbirinden ayrılmalıdır.

Okulun “Bu ödeme ön kayıt parasıydı, hiçbir şekilde iade edilmez.” açıklaması tek başına yeterli değildir. Sözleşme, ödeme belgesi ve tarafların kayıt sürecindeki yazışmaları birlikte incelenmelidir.

Yönetmeliğin 54. maddesi, düzenlemede öngörülenlerin dışında farklı adlarla ücret alınmasına da sınırlama getirmektedir. Bu nedenle ayrıca istenen dosya masrafı veya kayıt silme bedelinin de hukuki dayanağı bulunmalıdır.

Sözleşmede Ücret İadesi Yapılmayacağı Yazıyorsa Ne Olur?

Özel okul sözleşmesinin imzalanmış olması, sözleşmedeki her hükmün geçerli olduğu anlamına gelmez.

6502 sayılı Kanun’un 5. maddesine göre, tüketiciyle müzakere edilmeden sözleşmeye dahil edilen ve dürüstlük kuralına aykırı biçimde tüketici aleyhine dengesizlik yaratan şartlar haksız şart niteliğinde olabilir. Haksız şartlar kesin hükümsüzdür; sözleşmenin diğer hükümleri ise geçerliliğini korur.

Örneğin aşağıdaki kayıtlar, emredici düzenlemeler ve haksız şart denetimi bakımından incelenmelidir:

• “Kayıt iptalinde hiçbir ücret iade edilmez.”
• “Öğrenci ayrılsa da yıllık ücretin tamamını ödemek zorundadır.”
• “Peşinatın tamamı okulda kalır.”
• “Her durumda yüzde 30 kesinti yapılır.”

Bu ifadeler, yalnızca imzalı sözleşmede yer almaları nedeniyle mevzuatın üzerinde bir hukuki güç kazanmaz.

Ancak belirli bir hükmün geçerliliği değerlendirilirken sözleşmenin bütünü ve somut olay da dikkate alınmalıdır.

Yemek, Servis, Kitap ve Kıyafet Ücretleri İade Edilir mi?

Kayıt iptalinde öğrenim ücreti ile ek hizmet ve ürün bedellerinin birbirinden ayrılması gerekir. Öğrenim ücretine ilişkin yüzde 10 hesabı, bütün ödeme kalemlerine otomatik olarak uygulanmamalıdır.

Yönetmeliğin 53. maddesinde yemek, kahvaltı, servis, kitap-kırtasiye, kıyafet, etüt ve benzeri hizmetler ayrıca düzenlenmektedir. İade değerlendirmesinde her kalemin niteliği, hizmetin sunulup sunulmadığı ve sözleşmenin tarafı önem taşır.

Örneğin ayrılış sonrasındaki dönem için peşin alınan yemek bedelinin iadesi talep edilebilir. Ancak kullanılmış kitap veya kıyafetlerin bedelinin, yalnızca okul kaydı iptal edildiği için mutlaka geri verileceği söylenemez. 6502 sayılı Kanun’a göre mal teslimi ile sürekli hizmet sunumu farklı değerlendirilir.

Ayrıca MEB’in güncellenen öğrenci kayıt sözleşmesine ilişkin açıklamasında, ders kitabı adı altında ücret alınamayacağı belirtilmiştir. Ders kitabı ile diğer materyallerin niteliği somut olarak ayrılmalı; her ürün için aynı sonuca varılmamalıdır.

Hangi Durumlarda Kesintisiz İade Gündeme Gelebilir?

Sınavla Öğrenci Alan Resmî Okulun 9. Sınıfına Kayıt

Yönetmelik, öğretim yılı başlamadan sınavla öğrenci alan resmî okulların 9. sınıfına kayıt yaptırıldığının belgelenmesi hâlinde yıllık ücretin tamamının iadesini öngörmektedir.

Bu istisnanın uygulanabilmesi için zaman, okul türü, sınıf ve belgelendirme koşulları birlikte değerlendirilir. Herhangi bir devlet okuluna geçiş yapılması tek başına yeterli değildir.

Okulun Ayıplı Eğitim Hizmeti Vermesi

Öğrencinin başka bir okulu tercih etmesi ile okulun üstlendiği hizmeti gereği gibi yerine getirmemesi aynı hukuki durum değildir.

6502 sayılı Kanun’un 13 ve devamı maddelerine göre, sözleşmede veya tanıtımda belirtilen nitelikleri taşımayan hizmet ayıplı hizmet olarak değerlendirilebilir. Örneğin açıkça üstlenilen eğitim programının önemli ölçüde sunulmaması veya vaat edilen hizmetle fiilen sunulan hizmet arasında esaslı farklılık bulunması bu kapsamda incelenebilir.

Tüketicinin şartlarına göre hizmetin yeniden görülmesini, bedelde indirim yapılmasını veya sözleşmeden dönmeyi istemesi mümkündür. Ayrıca koşulları varsa tazminat talebi de gündeme gelebilir. Sözleşmeden dönme veya bedel indirimi hakkının geçerli biçimde kullanıldığı durumlarda kanun, ilgili bedelin derhâl iadesini öngörür. Bu yönüyle ayıplı hizmet, olağan kayıt iptalindeki bir aylık iade süresinden ayrıca değerlendirilmelidir.

Okulun sözleşmeye aykırı davranışı nedeniyle ayrılma söz konusu ise, doğrudan olağan kayıt iptali kabul edilerek yüzde 10 kesintisine rıza gösterilmemeli, ayıplı hizmet şartları değerlendirilmelidir.

Bununla birlikte her memnuniyetsizlik, öğretmen değişikliği veya beklentinin karşılanmaması kendiliğinden tam iade hakkı doğurmaz. Aykırılığın niteliği, ispatı ve kullanılan seçimlik hak belirleyicidir.

Taşınma veya Sağlık Sebebiyle Ayrılma

Taşınma ya da sağlık gerekçesiyle ayrılmada, her durumda kesintisiz iade yapılacağına ilişkin genel bir kabul doğru değildir.

İnternette bu konuda eski yönetmelik hükümlerine dayanan açıklamalarla karşılaşılabilmektedir. Yönetmeliğin 56. maddesinin ilk iki fıkrası 2017 yılında yürürlükten kaldırılmıştır. Eski hükümler güncel düzenleme gibi uygulanamaz.

Bu durumlarda sözleşmede özel bir iade taahhüdü bulunup bulunmadığı ve ayrılış sebebinin genel sözleşme hukuku bakımından sonucu ayrıca incelenmelidir.

Özel Okul Sözleşmesinde 7 veya 14 Günlük Cayma Hakkı Var mı?

Özel okul kayıt sözleşmelerinin tamamı için geçerli, koşulsuz bir 14 günlük cayma süresi bulunduğu söylenemez. Önce sözleşmenin hangi hukuki rejime tabi olduğu belirlenmelidir.

Taksitle Kurulan Sözleşmeler

6502 sayılı Kanun’un taksitle satış hükümlerinin uygulanabildiği sözleşmelerde yedi günlük cayma hakkı ayrıca incelenebilir. Tüketicinin onayıyla hizmetin ifasına başlanması gibi istisnalar önemlidir.

Ödemenin kredi kartına taksitlendirilmesi ise tek başına bu hükümlerin uygulanmasını sağlamaz. Okulun kendi sunduğu taksitli sözleşme ile bankanın ödeme işlemini taksitlendirmesi aynı kabul edilmemelidir.

Mesafeli Kurulan Sözleşmeler

Sözleşmenin kanundaki anlamıyla mesafeli sözleşme niteliği taşıması hâlinde, 14 günlük cayma hakkı koşulları ve istisnalarıyla gündeme gelebilir.

Ancak okul ile WhatsApp üzerinden görüşülmesi veya ödemenin havaleyle yapılması, işlemi kendiliğinden mesafeli sözleşmeye dönüştürmez. Sözleşmenin kuruluş süreci ve uzaktan sözleşme kurulmasına yönelik sistem birlikte değerlendirilir.

Bu nedenle kayıt iptali, sözleşmeden cayma ve ayıplı hizmet nedeniyle sözleşmeyi sona erdirme kavramları birbirinin yerine kullanılmamalıdır.

Mesafeli sözleşmelerde ön bilgilendirme, cayma hakkı ve iade süreçlerinin genel çerçevesi için E-Ticaret Girişimcilerini Bekleyen Hukuki Süreç başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.

Özel Okul Ücret İadesi Kaç Gün İçinde Yapılmalıdır?

Yönetmeliğin 56. maddesinin dördüncü fıkrası şöyledir:

“Kurumlardan ayrılan öğrenci/kursiyerlerin ücret iadeleri ayrılış tarihinden itibaren en geç bir ay içerisinde yapılır.”

Buna göre olağan kayıt iptalinde iade edilmesi gereken tutarın, ayrılış tarihinden itibaren en geç bir ay içinde ödenmesi gerekir. Düzenlemede 30 iş günü veya okulun belirleyeceği bir muhasebe dönemi öngörülmemiştir.

Buradaki bir aylık süre, okulun iade yükümlülüğünü yerine getirme süresidir. Velinin bu süre içinde başvurmaması hâlinde bütün haklarını kaybedeceği anlamına gelmez.

Ayrılış tarihine ilişkin uyuşmazlık yaşanmaması için kayıt iptali ve iade talebinin, okula ulaştığı ispatlanabilecek şekilde bildirilmesi önemlidir.

Kayıt İptalinde Taksitler ve Senetler Ne Olur?

Kayıt iptalinden sonra yalnızca geçmişte yapılan ödemeler değil, gelecekteki taksitler ve verilmiş senetler de ele alınmalıdır.

Öncelikle okulun hukuken talep edebileceği tutar hesaplanmalı, ardından bu tutar ödemelerle karşılaştırılmalıdır. Hesap sonucuna göre iade, kalan borcun düzeltilmesi ve ilgili ödeme belgelerinin durumu değerlendirilir.

Kayıt iptali, bütün taksitlerin kendiliğinden sona erdiği anlamına gelmeyebilir. Özellikle banka finansmanı, kredili ödeme sistemi veya ayrı bir ödeme sözleşmesi varsa bu ilişkinin ayrıca incelenmesi gerekir.

Bu nedenle yalnızca taksit ödemelerini durdurmak yerine kayıt iptalinin, borç hesabının ve banka ya da senet işlemlerinin birlikte ele alınması uygun olur. Tüketici işleminde düzenlenen senetlerin şekli de 6502 sayılı Kanun’un 4. maddesi bakımından ayrıca önem taşır.

İade Yapılmazsa veya Eksik Yapılırsa Ne Yapılabilir?

İlk olarak sözleşmenin tarafı olan okul işletmesinin doğru belirlenmesi gerekir. Okulun kullandığı marka adı ile sözleşmede yazan şirket ünvanı farklı olabilir. Başvuru muhatabı sözleşme ve ödeme belgeleri üzerinden tespit edilmelidir.

Yazılı Başvuru ve Belgelerin Hazırlanması

Kayıt iptali başvurusunda öğrencinin bilgileri, ilgili öğretim yılı, ayrılış talebi, yapılan ödemeler ve iade talebi açıkça belirtilmelidir. Okuldan kesinti hesabının kalemler hâlinde açıklanması istenebilir.

Başvurunun ispatlanabilir olması önemlidir. Noter bildirimi her durumda zorunlu olmamakla birlikte, bildirimin ulaştığını ve içeriğini kanıtlayabilecek bir yöntem tercih edilmelidir.

Uyuşmazlık hâlinde özellikle şu belgeler yararlı olacaktır:

• Öğrenci kayıt sözleşmesi ve burs veya indirim ekleri.
• Öğrenim ücreti ile ek hizmet bedellerinin dökümü.
• Dekontlar, kart ödeme belgeleri ve taksit planı.
• Kayıt iptali bildirimi ve teslim kaydı.
• Nakil veya yeni okul kayıt belgeleri.
• Okulun iade hesabı ve bu konudaki yazışmaları.
• Ayıplı hizmet iddiası varsa vaatleri ve aykırılığı gösteren belgeler.

Tüketici Hakem Heyeti mi Tüketici Mahkemesi mi?

2026 yılı için tüketici uyuşmazlıklarında başvuru yolu, uyuşmazlık değerine göre belirlenmektedir:

Tüketici mahkemesi bulunmayan yerlerde dava, tüketici mahkemesi sıfatıyla görev yapan asliye hukuk mahkemesinde görülür. Hakem heyetine e-Devlet üzerinden TÜBİS aracılığıyla da başvurulabilir.

Burada esas alınan, yıllık okul ücretinin tamamı değil, uyuşmazlık konusu tutardır. Örneğin yıllık öğrenim ücreti 400.000 TL olsa bile yalnızca 60.000 TL’lik iade alacağı tartışılıyorsa başvuru yolu bu tutara göre değerlendirilir. Parasal sınırlar her yıl değişebildiğinden başvuru yılındaki sınır kontrol edilmelidir.

Bununla birlikte, parasal sınırın altında kalan iade alacakları için de tüketici hakem heyetine başvurulmadan doğrudan ilamsız icra takibi başlatılabilir. Nitekim 6502 sayılı Kanun’un 68. maddesinde tarafların İcra ve İflas Kanunu’ndan doğan hakları saklı tutulmuştur. Borçlu okulun takibe itiraz etmesi hâlinde, dava şartı arabuluculuğa başvurulup anlaşma sağlanamazsa tüketici mahkemesinde itirazın iptali davası açılabilir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 26.11.2018 tarihli, 2017/16869 Esas ve 2018/12038 Karar sayılı kararına göre icra takibine yapılan itirazın iptaline karar verme yetkisi tüketici hakem heyetine değil, mahkemeye aittir. Bu davada alacağın hakem heyeti parasal sınırının altında kalması, tüketici mahkemesinin görevini ortadan kaldırmaz.

MEB veya CİMER Başvurusu Yeterli midir?

Okulun mevzuata aykırı uygulamaları hakkında millî eğitim müdürlüğüne veya CİMER üzerinden başvuru yapılabilir. Bu başvurular idari inceleme ve denetim bakımından işlev taşır.

Ancak idari şikâyet ile para alacağının tahsili aynı süreç değildir. İade yapılmayan veya eksik yapılan tutar için gerekli tüketici başvurusunun ayrıca takip edilmesi gerekebilir.

Hakem Heyeti Kararı Uygulanmazsa Ne Olur?

Tüketici hakem heyeti kararları tarafları bağlar. Karar yerine getirilmezse ilamlı icra yoluyla uygulanması istenebilir.

Hakem heyeti kararına karşı itiraz süresi, kararın tebliğinden itibaren iki haftadır. İtiraz, ilgili tüketici mahkemesine yapılır.

Geciken İade İçin Faiz İstenebilir mi?

İade borcunda temerrüt koşullarının oluşması hâlinde faiz talebi gündeme gelebilir. Faizin başlangıcı belirlenirken borcun muacceliyeti, ayrılış tarihi ve yapılan bildirimler birlikte değerlendirilmelidir.

İade alacağının zamanaşımı da talebin hukuki sebebine göre belirlenir. Sözleşmeye dayalı alacaklarda Türk Borçlar Kanunu’nun genel hükümleri, ayıplı hizmette tüketici hukukunun özel hükümleri önem taşır. Okulun bir aylık ödeme süresi ile alacağın zamanaşımı süresi birbirinden farklıdır.

Özel Okul Ücret İadesine İlişkin Emsal Kararlar

Yargı kararları, yönetmelikteki iade hesabının somut olaylarda nasıl uygulandığını göstermektedir. Ancak her karar, uyuşmazlığın konusu ve uygulanan mevzuat dönemi çerçevesinde değerlendirilmelidir.

Öğretim Yılı Başlamadan Aylar Önce Kayıttan Vazgeçilmesi

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 02.06.2022, E.2022/3046, K.2022/5417

Karara konu olayda okul kaydından öğretim yılı başlamadan aylar önce vazgeçilmiş, henüz ücret ödenmemiştir. Okul ise yıllık öğrenim ücretinin yüzde 10’unu talep etmiştir.

Yargıtay; işlemin ön kayıt olarak adlandırılması, erken vazgeçilmesi ve okulun başka öğrenci bulabilecek olması gerekçeleriyle talebin reddedilmesini uygun bulmamıştır.

Kararın önemi: Öğrencinin eğitim almamış olması veya ücretin henüz ödenmemesi, olağan kayıt iptalinin mali sonuçlarını kendiliğinden ortadan kaldırmamaktadır.

Karar kanun yararına bozma niteliğindedir; taraflar arasındaki hükmün sonucunu değiştirmeyen bu usuli özellik, karar aktarılırken göz önünde bulundurulmalıdır.

Yüzde 10 Kesintisine İlişkin Düzenlemenin Hukuka Uygunluğu

Danıştay 8. Dairesi, 01.11.2022, E.2020/5714, K.2022/6096

Yönetmeliğin 56. maddesindeki düzenlemenin iptali istemiyle açılan davada çoğunluk, iptal talebini reddetmiştir. Düzenleme; okulun mali planlaması ile eğitim almadan ayrılan öğrencinin menfaatleri arasındaki denge yönünden değerlendirilmiştir.

Kararın önemli bir okuma noktası vardır: Metindeki cayma hakkını ve kesintinin hukuka aykırılığını savunan bazı açıklamalar, tetkik hâkimi düşüncesi veya karşı oy bölümündedir. Bunlar çoğunluğun hükmü olarak aktarılamaz.

Dolayısıyla bu karardan, Danıştayın yüzde 10 kesintisini genel olarak kaldırdığı sonucu çıkmamaktadır.

Bir Sonraki Öğretim Yılı İçin Yapılan Kaydın Erken İptali

Danıştay 8. Dairesi, 07.07.2021, E.2020/5569, K.2021/3615

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 10.02.2020 tarihli, E.2019/955, K.2020/289 sayılı kararı sonrasında verilen kararda, bir sonraki öğretim yılı için yapılan kayıttan erken vazgeçilmesi değerlendirilmiştir.

Kararın önemi: Kayıttan, önceki öğretim yılı henüz sona ermeden vazgeçilmiş olması, tek başına yüzde 10 hesabından muafiyet sağlamamaktadır.

Öğretim Yılı Başladıktan Sonra Ayrılmada İade Hesabı

Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, 12.12.2018, E.2017/1728, K.2018/12039

Öğrencilerin bir dönem eğitim aldıktan sonra ayrılmasına ilişkin uyuşmazlıkta, yönetmeliğin ilgili iade hükmünün uygulanması gerektiği belirtilmiştir.

Kararın önemi: Öğretim yılının başlaması iade hakkını bütünüyle ortadan kaldırmamaktadır. Yıllık ücret üzerinden yüzde 10 ile öğrenim görülen günlere karşılık gelen tutar dikkate alınarak hesap yapılmalıdır.

Bu kararlar geçmiş dönem uyuşmazlıklarına ilişkindir. Güncel iade hesabı yapılırken 5 Eylül 2025 tarihli değişiklik dahil yürürlükteki metin esas alınmalı; eski kararların aktardığı hükümler güncel mevzuatla karıştırılmamalıdır.

Özel Okul Kayıt İptalinde Sık Sorulan Sorular

Çocuğum Hiç Derse Gitmedi. Yine de Kesinti Yapılabilir mi?

Geçerli bir kayıt sözleşmesi kurulmuşsa, hiç derse katılınmamış olması tek başına kesintisiz iade sağlamaz. Ayrılış zamanı ve sebebi belirlenerek olağan iptal hükümleri veya varsa özel haklar değerlendirilir.

Okul, İade Yapmak İçin Yerimize Başka Öğrenci Bulmayı Şart Koşabilir mi?

Yönetmelikteki iade yükümlülüğü, ayrılan öğrencinin yerine başka öğrenci bulunması koşuluna bağlanmış değildir. İade tutarı ve süresi, uygulanacak hukuki hükümlere göre belirlenir.

Başka Bir Özel Okula Geçişte Tam İade Yapılır mı?

Başka bir özel okula geçiş, tek başına kesintisiz iade sebebi değildir. Yönetmelikteki resmî okul istisnası ile olağan okul değişikliği birbirinden ayrılmalıdır.

Kayıt İptali İçin Notere Gitmek Zorunlu mu?

Her durumda noter bildirimi zorunlu değildir. Önemli olan, kayıt iptali ve iade talebinin içeriği ile okula ulaştığı tarihin ispatlanabilmesidir.

Okul Daha Az Kesinti Yapabilir veya Tamamını İade Edebilir mi?

Okulun veli lehine daha elverişli bir iade taahhüdü bulunabilir. Sözleşmede veya ayrıca verilen yazılı bir taahhütte daha avantajlı koşullar varsa bunların da değerlendirilmesi gerekir. Yüzde 10 düzenlemesi, okulun her olayda mutlaka bu tutarı tahsil etmesi gereken bir ceza olarak görülmemelidir.

Özel okuldan ayrılma sürecinde sözleşme, ödeme belgeleri, ayrılış tarihi ve ayrılış sebebinin birlikte değerlendirilmesi, doğru iade tutarının belirlenmesini sağlar. İade yapılmazsa veya eksik yapılırsa, talep edilen tutar ve mevcut deliller esas alınarak uygun hukuki yola başvurulabilir.

Yazar   : Av. Burak TAŞCI